Volgens het kabinet is een capaciteitsmechanisme nodig omdat uit de leveringszekerheidsanalyses van TenneT blijkt dat in 2030 in alle onderzochte scenario’s de Nederlandse norm voor leveringszekerheid wordt overschreden. Oorzaak: de elektriciteitsvraag neemt toe, terwijl regelbaar productievermogen afneemt. VEMW is van mening dat de energy-only markt dit zou moeten kunnen oplossen op het moment dat er niet wordt ingegrepen in de markt. Die geeft bij hoge prijzen immers prikkels om te investeren en te innoveren. Daarnaast is het de vraag of de prognoses die TenneT voor de analyse gebruikt wel recht doen aan de realiteit.

Bij een capaciteitsmechanisme worden marktpartijen niet alleen betaald voor de elektriciteit die zij daadwerkelijk leveren, maar ook voor het beschikbaar houden van capaciteit. VEMW heeft steeds gewaarschuwd voor de keerzijde. “Zo’n mechanisme grijpt in op de bestaande elektriciteitsmarkt. Ons inziens moet je die ingreep tot een minimum beperken. Op de eerste plaats om de kosten zo laag mogelijk te houden, maar ook om te voorkomen dat innovatie stagneert. Want waarom zou je investeren in innovatieve oplossingen als ook bestaande capaciteit wordt beloond voor simpelweg beschikbaar te zijn? Grijp dus niet eerder in dan nodig.”

VEMW is ook bezorgd over de financiële gevolgen van het capaciteitsmechanisme. Het lijkt erop dat de kosten bij de afnemer terechtkomen. “Zeer onverstandig”, vindt Matthieu. “De politiek onderkent inmiddels dat de energiekosten voor bedrijven in Nederland veel hoger zijn dan in omliggende landen. In het regeerakkoord is daarom budget vrijgemaakt om de effecten hiervan te dempen. Hoe onlogisch en onwenselijk is het dan om aan de andere kant juist weer te zorgen voor een verhoging van de tarieven?”

De verdere uitwerking van de maatregel is voor VEMW cruciaal. Voorkomen moet worden dat meer capaciteit wordt gecontracteerd dan daadwerkelijk nodig is. Hoe groter het volume dat via het mechanisme wordt veiliggesteld, hoe hoger immers de rekening voor afnemers en hoe kleiner de ruimte voor de markt om zelf oplossingen te bieden. Matthieu: “De markt moet waar mogelijk haar werk kunnen blijven doen en het capaciteitsmechanisme moet alleen aanvullen waar dat aantoonbaar nodig is.”

VEMW blijft de verdere uitwerking van het capaciteitsmechanisme nauwgezet volgen. Matthieu praat hierover met enige regelmaat met een groep VEMW-leden. “We bespreken de ontwikkelingen, halen input op uit de praktijk en bepalen op basis daarvan onze standpunten. Die inbreng van leden is voor ons heel waardevol.” Interesse om bij deze gesprekken aan te sluiten? Neem dan contact op met Matthieu van den Beld via mvdb@vemw.nl.