Bas Kleine, controller bij Wienerberger:
“Biomethaan biedt kansen, maar duidelijkheid ontbreekt”
Voor veel industriële bedrijven is de energietransitie allang geen technische uitdaging meer. De technologie is vaak beschikbaar, maar de businesscase rond krijgen blijkt een stuk lastiger. Dat geldt ook voor Wienerberger, producent van keramische bouwmaterialen zoals dakpannen en gevel-, straat- en binnenmuurstenen. Bas Kleine, Controller Energietransitie & Duurzaamheid: “Biomethaan is een kansrijke route om aardgas te vervangen, maar we hebben eerst meer duidelijkheid nodig.”
Wienerberger beschikt in Nederland over zestien fabrieken. De productie van keramische bouwmaterialen vraagt veel warmte, waardoor aardgas nog altijd een belangrijke rol speelt. Tegelijkertijd onderzoekt het bedrijf verschillende mogelijkheden om de CO₂-uitstoot terug te dringen. “Verduurzamen begint vanzelfsprekend met besparen”, zegt Kleine, “maar op een gegeven moment zijn de besparingsmogelijkheden uitgeput en moet je kijken naar alternatieven voor aardgas.”

Bas Kleine
Controller bij Wienerberger
Aantrekkelijke optie
Voor de keramische industrie ziet hij drie routes: volledig elektrische productie, waterstof of biomethaan. “Een nieuwe fabriek bouwen met elektrische ovens doe je natuurlijk niet zomaar. Waterstof is interessant, maar daar zijn nog veel onzekerheden rondom infrastructuur, beschikbaarheid en prijs. Dan blijft voor de korte termijn biomethaan over als een aantrekkelijke optie. Het grote voordeel is dat we onze installaties niet hoeven aan te passen. We kunnen aardgas één op één vervangen door groen gas.”
Zelf produceren
Naast het inkopen van groen gas kijkt Wienerberger ook naar de mogelijkheid om biomethaan zelf te produceren. Daarbij zou restwarmte uit de productie een belangrijke rol kunnen spelen. “De meeste restwarmte uit het bakproces wordt gebruikt in het droogproces, maar er blijft altijd restwarmte over die momenteel verloren gaat. Dat vind ik jammer, want die warmte kun je goed benutten voor de productie van biomethaan. Omdat onze fabrieken relatief klein zijn, zouden we daarvoor regionaal kunnen samenwerken met gemeenten, provincies of andere partijen die beschikken over geschikte reststromen voor vergisting.”
Samenwerking nodig
Toch ziet Kleine ook de nodige uitdagingen. “Je moet kunnen vertrouwen op een stabiele aanvoer van reststromen. Als wij investeren, willen we wel weten dat er over tien of vijftien jaar nog voldoende grondstoffen beschikbaar zijn. Daarnaast krijg je te maken met allerlei wet- en regelgeving zodra je gaat samenwerken. En samenwerken zal voor ons noodzakelijk zijn, want biomethaan produceren behoort niet tot onze corebusiness.”
GvO’s
Minstens zo belangrijk is de vraag hoe de prijs van biomethaan zich de komende jaren ontwikkelt. “Voor investeringsbeslissingen hebben we behoefte aan zekerheid over een periode van tien jaar of langer.” Een aandachtspunt daarbij zijn de Garanties van Oorsprong (GvO’s) voor biomethaan. De prijzen daarvan zijn in 2026 sterk gestegen door de toenemende vraag vanuit onder meer de maritieme sector. Ook de bijmengverplichting van groen gas zorgt voor onzekerheid. Wat op lange termijn daarvan de invloed is op de beschikbaarheid en prijs van biomethaan en GvO’s is moeilijk te voorspellen. Kleine: “Daar komt bij dat voor gas uitsluitend Nederlandse GvO’s mogen worden gebruikt. Anders dan bij elektriciteit kunnen we niet terugvallen op een bredere Europese markt, wat de beschikbaarheid verder beperkt en de prijsvorming extra onzeker maakt.”
Totaalplan nodig
Volgens Kleine ontbreekt vooral een duidelijke langetermijnvisie vanuit de overheid. “Wij zouden geholpen zijn met een totaalplan waarin wordt vastgelegd hoe de route naar biomethaan eruitziet, hoe randvoorwaarden worden ingevuld en hoe financiële drempels kunnen worden verlaagd. Daar staat tegenover dat bedrijven zich dan ook moeten committeren aan die aanpak en bereid moeten zijn om te investeren.”
Ondanks de uitdagingen blijft Wienerberger de mogelijkheden van biomethaan onderzoeken. “Er is in Nederland veel bruikbaar restmateriaal beschikbaar. Daarom geloven wij zeker in het principe. Maar voordat biomethaan op grote schaal kan worden ingezet, moeten nog de nodige randvoorwaarden worden ingevuld.”
Klimaat