VEMW-voorzitter Koen Becking waarschuwt voor het verdwijnen van de Nederlandse industrie door hoge kosten en onzekerheid. Dit zou banen, welvaart en strategische autonomie in gevaar brengen. Hoewel het belang van industrie vaker erkend wordt, zijn nu snelle en stevige maatregelen nodig.

 Zonder industrie geen toekomst: VEMW luidt de noodklok

Als nieuwe voorzitter van VEMW bezocht Koen Becking de afgelopen maanden verschillende Nederlandse industrieën. Hij vond het indrukwekkend om te zien en te horen hoe gemotiveerd de bedrijven zijn om te investeren in verduurzaming. “Des te pijnlijker om te constateren dat de wil er wel is, maar dat de randvoorwaarden ontbreken. Het is goed dat in Den Haag én in Brussel het besef groeit dat we niet zonder de basisindustrie kunnen. Maar met besef alleen zijn we er niet; er moeten nu echt stappen worden gezet om de industrie te behouden.”

Tata Steel, Nyrstar, DOW, Nobian, Heineken: het is een kleine greep uit de bedrijven die VEMW-voorzitter Becking bezocht. De boodschap die hij daar meekreeg, was behoorlijk eenduidig: de industrie wil investeren en innoveren, maar door te hoge kosten en te veel onzekerheid kunnen zij geen lange-termijnbeslissingen nemen. “Als de industrie daadwerkelijk verdwijnt of vertrekt naar andere landen, heeft dat grote gevolgen. Het is slecht voor de werkgelegenheid, voor de welvaart van ons land en voor onze weerbaarheid. En vooral dat laatste is urgenter dan ooit. Daar komt bij dat producten die we moeten importeren, vaak duurder zijn en minder duurzaam geproduceerd. Bovendien maken we ons dan afhankelijk van landen waarmee we niet altijd een stabiele relatie hebben.”

Hoog op de agenda

Becking is blij om te zien dat het belang van een gezonde (basis)industrie vaker wordt onderkend. Dat merkte hij onder meer op de industrietop die half februari plaatsvond en waar het PwC-rapport ‘De Sociaal-economische Impact van 6 Sectoren binnen de Basisindustrie’ gepresenteerd werd. Maar ook de Clean Industrial Deal van de Europese Commissie en de plannen voor miljardeninvesteringen in de defensie-industrie illustreren dat het sentiment gekanteld is. “Natuurlijk had het eerder gemoeten, maar het onderwerp staat nu in ieder geval hoog op de agenda. Wij kijken gespannen en met hoge verwachtingen uit naar de Voorjaarsnota. We vertrouwen erop dat de politiek de ernst van de situatie inziet en echt met serieuze maatregelen komt.”

Raakt iedereen

Ook vakbondsvertegenwoordigers en verschillende ondernemingsraden waren bij de industrietop aanwezig en benadrukten het belang van de Nederlandse industrie. “Dat illustreert nog eens dat dit een onderwerp is dat iedereen raakt: overheid, burgers, werkgevers en werknemers. Als de industrie verdwijnt, verdwijnen er heel veel banen en dat heeft gevolgen voor ontzettend veel gezinnen. Ik heb bij mijn bedrijfsbezoeken met eigen ogen gezien om wat voor mooie bedrijven het gaat en hoeveel mensen daar met ontzettend veel trots werken. Waar anders zie je nog dat medewerkers een leven lang bij dezelfde werkgever blijven? “

Jenga-toren

Becking wijst erop dat we de Nederlandse industrie als een keten moeten zien. Het lijkt op het eerste gezicht niet zo dramatisch als er een paar bedrijven wegvallen. “Maar niet voor niets wordt vaak de vergelijking met een Jenga-toren gemaakt. Je kunt niet ongestraft blokjes blijven weghalen. Er komt een punt dat de complete toren volledig instort. Zo is het ook met de industrie. Veel grote bedrijven hebben een onderlinge relatie en zijn afhankelijk van elkaar. En dan is er nog een lijn naar allerlei toeleveranciers en mkb-bedrijven. Wanneer steeds meer bedrijven wegvallen, zal het complete industriesysteem uiteindelijk omvallen.”

Gezamenlijke opdracht

Is het tij nog te keren? De VEMW-voorzitter toont zich optimistisch. “Als wij nu snel handelen, hoeft het niet te laat te zijn. En ik heb het bewust over ‘wij’, want het is echt een gezamenlijke opdracht. De overheid is aan zet, maar bedrijven zijn ook zelf verantwoordelijk. Samen optrekken, is belangrijker dan ooit. En ja, dan kunnen we het tij nog keren. De Jenga-toren wiebelt enorm, maar staat nog overeind. Het is nu zaak dat we er geen blokjes meer uittrekken.”

Koen Becking

Voorzitter

Klimaat